Türkiye’de bankaların tahsilat sorunu yaşadığı kredi alacakları eylül sonunda 917,3 milyar TL’ye ulaştı. Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumunun (BDDK) 30 Ekim’de yayımladığı Eylül 2026 sektör verilerine göre takipteki alacak stoku ağustosa kıyasla yaklaşık 59,5 milyar TL büyüdü. Aynı dönemde bankaların toplam kredi hacmi yüzde 2,2 artarken takipteki alacaklarda artış yüzde 6,9 oldu.
İki kalem arasındaki hız farkı, kredi portföyündeki tahsilat baskısını gösteren temel bulgu. Takibe dönüşüm oranı ağustostaki yüzde 2,92’den yüzde 3,05’e çıktı. Eylül 2025’te yüzde 2,29 olan oran, bir yılda 0,76 yüzde puan yükselmiş oldu. Bu veriler bankacılık sektörünün tamamına ait; yalnızca ihtiyaç kredisi veya kredi kartı borçlarını göstermiyor.
BDDK Eylül 2026 verilerinde öne çıkanlar
Sorunlu krediler bir ayda ne kadar arttı?
BDDK kayıtlarında takipteki alacaklar ağustosta 857,8 milyar TL, eylülde 917,3 milyar TL olarak yer aldı. Aradaki 59,5 milyar TL’lik artış, aylık yaklaşık yüzde 6,9 büyümeye karşılık geliyor. Toplam kredi hacminin aynı ay yüzde 2,2 artması, sorunlu alacak birikiminin bankaların yeni kredi kullandırımındaki genişlemeden daha hızlı ilerlediğini ortaya koyuyor.
| Gösterge | Ağustos 2026 | Eylül 2026 |
|---|---|---|
| Takipteki alacaklar | 857,8 milyar TL | 917,3 milyar TL |
| Takibe dönüşüm oranı | %2,92 | %3,05 |
| Takipteki alacaklar karşılık oranı | %76,4 | %74,3 |
| Toplam kredi büyümesi | — | Aylık yaklaşık %2,2 |
Üç aylık veya yıllık tahsilat riskini yalnızca tek bir ayın artışından çıkarmak mümkün değil. Takipteki alacak tutarı; yeni takibe alınan borçlar kadar tahsilatlar, silinen alacaklar ve diğer muhasebe hareketleriyle de değişebiliyor. Yine de hem tutarın hem oranının yükselmesi, izlenmesi gereken çift yönlü bir bozulmaya işaret ediyor.
Takibe dönüşüm oranının yüzde 3,05 olması ne demek?
Bankacılıkta geciken taksitle takibe alınmış alacak aynı statüde değil. Bir kredi taksidinin ödeme tarihinde yatırılmamasıyla başlayan gecikme, sözleşme ve mevzuat kapsamındaki süreçlere göre takip sınıflandırmasına dönüşebilir. Bu nedenle bankaların takipteki alacak toplamı, o ay ödeme tarihini kaçıran herkesin borcunun toplamı olarak okunmamalı.
Eylül sonunda 28,77 trilyon TL’ye ulaşan toplam kredi hacmi, 917,3 milyar TL’lik takipteki alacak stokuyla birlikte değerlendirildiğinde iki farklı tablo sunuyor: finansman hacmi büyüyor, sorunlu alacakların portföy içindeki payı da yükseliyor. Bu oranların tanımları ve hesaplama yöntemleri BDDK’nın kendi rasyolarına göre okunmalı.
Bankalar sorunlu alacaklar için ne kadar karşılık ayırıyor?
BDDK’nın aylık göstergelerinde takipteki alacaklara ayrılan karşılık oranı ağustosta yüzde 76,4 iken eylülde yüzde 74,3’e geriledi. Karşılık, bankanın tahsil edememe riski bulunan alacak için finansal tablolarında ayırdığı tutarı ifade ediyor. Oranın düşmesi, riskin otomatik olarak aynı ölçüde gerçekleştiği ya da tüm kaybın kesinleştiği şeklinde yorumlanamaz.
Karşılıkların seyri, teminatların niteliği, tahsilat performansı ve portföy yapısıyla birlikte değerlendirilmeli. Ayrıca sektörün sermaye yeterlilik oranı eylül sonunda yüzde 16,70 seviyesindeydi. Tek başına takipteki alacak stokuna bakarak bankacılık sisteminin ödeme gücü hakkında kesin hüküm kurulamaz.
Kredi borcunu ödemekte zorlananlar ne yapmalı?
Sektör verisi bütün borçluların aynı durumda olduğunu göstermiyor. Ancak ödeme gücünde bozulma yaşayan bir kişinin taksitleri biriktirmeden önce bankasıyla görüşmesi, olası gecikme faizini ve mevcut yeniden yapılandırma koşullarını yazılı olarak öğrenmesi yararlı olabilir. Her borç için aynı yapılandırma hakkı veya faiz oranı geçerli değil.
İşlem adımları
- Kredi sözleşmesindeki ödeme tarihini, kalan anaparayı ve gecikme koşullarını kontrol edin.
- Bankadan güncel borç dökümünü ve varsa yapılandırma teklifini yazılı isteyin.
- Önerilen yeni ödeme planında toplam geri ödeme tutarını karşılaştırın.
- Yapılan başvuruların ve alınan yanıtların kayıtlarını saklayın.
Finansal işlemlerde başvuru ve dekont kaydını saklamak başka uyuşmazlıklarda da önemlidir. Para transferlerinde yanlış hesaba gönderim ve iade süreci hakkında hazırlanan rehberimizi aşağıda bulabilirsiniz.
Yeni verilerde hangi iki gösterge izlenmeli?
Önümüzdeki aylarda takipteki alacak tutarının artıp artmadığı kadar, takibe dönüşüm oranının yönü de belirleyici olacak. Kredi hacmi hızla genişlerken takipteki alacak oranının sabit kalması ile her iki göstergenin birden yükselmesi farklı risk görünümleri yaratıyor. Eylül rakamları ikinci duruma işaret etti.
Aylık bülten, riskin bankacılık sistemi genelindeki büyüklüğünü gösteriyor. Borcun hangi müşteri grubunda yoğunlaştığını değerlendirmek için bireysel kredi, kredi kartı, KOBİ ve ticari kredi kırılımlarının ayrı ayrı incelenmesi gerekiyor.
