Rekabet Kurulu, Google’ın arama sonuçlarında yer verdiği Yapay Zekâ Önizlemeleri (AI Overviews) ve Yapay Zekâ Modu (AI Mode) hizmetleri hakkında soruşturma başlattı. 2 Kasım 2026’da duyurulan kararla, haber yayıncılarının içeriklerinin kullanımı ve Google arama sonuçlarındaki görünürlükleri bakımından geçici tedbir uygulanması da kararlaştırıldı. İnceleme, Google’ın bu hizmetlerle 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 6’ncı maddesini ihlal edip etmediğini araştıracak.
Kararın odağında dijital gazeteciliğin gelir modeli var. Arama ekranında yapay zekâ tarafından oluşturulan yanıtı okuyan kullanıcı, haberi hazırlayan internet sitesine hiç girmeyebiliyor. Yayıncı açısından bu olası ziyaret kaybı, reklam gösterimi ve abonelik kazanımı gibi gelir kalemlerini etkileyebilir. Rekabet Kurulu, soruşturma tamamlanmadan önce yayıncıların tercihlerini korumaya yönelik koşulların oluşturulmasını istedi.
Rekabet Kurumu Google hakkında neden soruşturma açtı?
Kurulun ön araştırmasında üç bağlantılı konu öne çıktı: yapay zekâ yanıtlarının internet sitelerine yönelen trafiği değiştirmesi, içerik kullanımına ilişkin sözleşme koşulları ve Google’ın farklı yayıncılar arasında ayrım yapıp yapmadığı. Kurul ayrıca bu özelliklerin başka içerik üreticileri ve yapay zekâ sohbet hizmetleri üzerinde dışlayıcı etki doğurup doğurmadığını inceliyor.
Rekabet hukukunda burada tartışılan mesele yalnızca teknoloji kullanımının yaygınlaşması değil. Bir arama platformu hem okuyucunun habere ulaşacağı kanalı yönetip hem de o haberden üretilen özeti kendi ekranında sunuyorsa yayıncıların pazarlık gücü ve trafik elde etme imkânı değişebiliyor. Soruşturma bu ekonomik ilişkinin rekabet kurallarına uygun olup olmadığını ortaya koymayı amaçlıyor.
Haber siteleri yapay zekâ özetlerinden çıkabilecek mi?
Geçici tedbirin en önemli unsuru, yayıncıların içeriklerinin yapay zekâ hizmetlerinde kullanılmasına yönelik tercihlerinin Google’ın diğer hizmetlerindeki görünürlük ve indekslenmelerinden bağımsız biçimde kullanılabilmesi. Başka bir ifadeyle yayıncı, içeriğinin yapay zekâ yanıtlarında kullanımına itiraz etme kararını klasik arama sonuçlarından dışlanma endişesiyle vermek zorunda kalmamalı.
Ancak bu kararın bugün itibarıyla bütün haber sitelerine sunulmuş yeni bir teknik ayar anlamına geldiğini söylemek için erken. Google’ın tedbire hangi yöntemle uyacağı ve yayıncıların seçimlerini hangi arayüz veya sözleşme düzeni üzerinden bildireceği henüz ayrıntılı biçimde açıklanmış değil.
| İncelenen alan | Yayıncı için temel mesele |
|---|---|
| AI Overviews ve AI Mode | Haberden kaynaklanan ziyaretin arama ekranında kalması |
| İçerik kullanım tercihi | Yapay zekâya izin verip vermeme kararının bağımsız olması |
| Lisans sözleşmeleri | İçeriğin ekonomik değerini yansıtan koşullar |
| Yayıncılar arasında muamele | Ayrımcı uygulama ve kaynak seçimi ihtimali |
Google haber sitelerine ödeme yapmak zorunda mı?
Rekabet Kurulunun geçici tedbiri, içerik kullanımının ekonomik değerini yansıtan ve haber yayıncıları arasında ayrımcılık yaratmayan koşullar oluşturulmasına odaklanıyor. Ancak açıklanan karar, bütün yayıncılara belirli bir ücret ödeneceği veya her haber özeti için sabit bir telif tarifesi getirildiği anlamına gelmiyor.
Ödemenin biçimi, lisanslama yöntemi ve somut uygulama koşulları sürecin devamında netleşecek. Bir haber kuruluşunun arama sonuçlarından aldığı ziyaretler, doğrudan reklam gelirleri ve olası içerik lisans bedelleri birbirinden farklı gelir kalemleri; bunların her biri için aynı hesaplama kullanılamaz.
Yapay zekâ özetleri haber yayıncısına nasıl maliyet yaratabilir?
Bir haber sitesinin arama üzerinden ayda 100 bin ziyaret aldığını varsayalım. Yapay zekâ yanıtları nedeniyle bunun yüzde 10’unun kaybedildiği varsayımsal bir senaryoda 10 bin ziyaret azalır. Bin ziyaret başına 50 TL net reklam geliri elde eden örnek bir yayıncı için bu, ayda 500 TL gelir kaybı demektir. Daha yüksek reklam getirisi veya abonelik dönüşümü bulunan bir sitede etki farklı olabilir.
Bu örnekte kullanılan yüzde 10 oranı bir araştırma sonucu değil. Asıl ekonomik etkiyi belirlemek için yapay zekâ özeti gösterilen sorgular, kullanıcının bağlantıya tıklama oranı, haberin niteliği ve yayıncının gelir modeli ayrı ayrı ölçülmeli. Karar metninde bütün sektör için hesaplanmış kesin bir gelir kaybı tutarı açıklanmış değil.
Google hakkında para cezası verildi mi?
Hayır. 2 Kasım’da açıklanan işlem, soruşturma açılması ve geçici tedbir uygulanması kararı. Soruşturma sonucunda kanun ihlali tespit edildiği veya Google’a bu dosya kapsamında belirli tutarda idari para cezası kesildiği açıklanmadı. Geçici tedbir ile nihai ihlal kararı farklı hukuki aşamalar.
Kurul, ön araştırmada bazı davranışlara ilişkin emarelerin kuvvetli şüphe seviyesine ulaştığını belirtti. Bu değerlendirme tedbirin gerekçesini oluşturuyor; soruşturmanın sonucunu peşinen belirlemiyor.
Google’ın Türkiye’deki yapay zekâ araması nasıl çalışıyor?
Google, AI Overviews ve AI Mode özelliklerini Türkiye için 18 Şubat 2026’da duyurdu. Şirketin tanıtımına göre AI Overviews, arama sayfasında özet yanıtlarla birlikte kaynak bağlantıları gösteriyor. AI Mode ise kullanıcıların daha ayrıntılı sorular yöneltmesine ve bağlantılar üzerinden farklı kaynakları incelemesine imkân tanıyor.
Google, bu teknolojilerin kullanıcıları yeni kaynaklarla tanıştırabileceğini ve açık web ekosistemini desteklemek üzere tasarlandığını savunuyor. Rekabet Kurulu ise uygulamanın ekonomik koşullarının ve yayıncılara etkisinin hukuken incelenmesi gerektiği görüşünde. Bu iki yaklaşımın sonuçları soruşturma boyunca değerlendirilecek.
Şimdi hangi adımlar beklenecek?
Önümüzdeki dönemde Google’ın geçici tedbire uyum için belirleyeceği yöntem, içerik kullanımına ilişkin tercihler ve lisans koşulları öne çıkacak. Soruşturma ise bu geçici düzenlemeden bağımsız olarak devam edecek. Yayıncılar açısından asıl takip edilecek konu, yapay zekâ özelliklerine yönelik bir tercihin klasik arama görünürlüğünden gerçekten ayrılıp ayrılmadığı olacak.
