Türkiye’nin ekim ayı dış ticaret tablosunda ihracatın ithalattan daha hızlı artması dikkat çekti. Ticaret Bakanlığının 3 Kasım 2026’da duyurduğu öncü verilere göre ihracat, geçen yılın aynı ayına kıyasla yüzde 8,1 artarak 25 milyar 885 milyon dolara ulaştı. İthalat ise yüzde 3,4 yükselişle 32 milyar 584 milyon dolar oldu. Böylece dış ticaret açığı yüzde 11,4 azalarak 6 milyar 699 milyon dolara geriledi.
İhracatın ithalatı karşılama oranı yüzde 76’dan yüzde 79,4’e çıktı. Başka bir ifadeyle ekimde yurt dışından alınan her 100 dolarlık mala karşılık yaklaşık 79,4 dolarlık mal satıldı. Bu iyileşmenin yanında yılın geneline yayılan başka bir tablo var: Ocak-ekim döneminde toplam dış ticaret açığı geçen yıla göre artmayı sürdürdü.
Ekim 2026 dış ticaret tablosu
Dış ticaret açığı neden azaldı?
Ekimde ihracat yüzde 8,1 artarken ithalat artışı yüzde 3,4’te kaldı. Bu hız farkı, dış ticaret dengesindeki iyileşmenin aritmetik temelini oluşturdu. Açık, Ekim 2025’teki 7 milyar 562 milyon dolardan 6 milyar 699 milyon dolara indi. Bir yıllık fark 863 milyon dolar.
Burada ithalatın gerilediği yönünde bir çıkarım yapmak doğru olmaz. Türkiye geçen yılın ekimine kıyasla daha fazla ithalat yaptı; fakat ihracatın artış oranı daha yüksek olduğu için iki tutar arasındaki mesafe daraldı. Dış ticaret hacmi de yüzde 5,4 artışla 58 milyar 468 milyon dolar olarak açıklandı.
| Gösterge | Ekim 2026 | Yıllık değişim |
|---|---|---|
| İhracat | 25,885 milyar $ | +%8,1 |
| İthalat | 32,584 milyar $ | +%3,4 |
| Dış ticaret açığı | 6,699 milyar $ | -%11,4 |
| İhracatın ithalatı karşılama oranı | %79,4 | +3,4 puan |
Enerji ve altın hariç karşılama oranı %101,7 oldu
Açıklamadaki en dikkat çekici ayrımlardan biri enerji ve altın hariç hesapta görülüyor. Enerji ithalatı dışarıda bırakıldığında ihracatın ithalatı karşılama oranı yüzde 100’e ulaştı. Hem enerji hem altın verileri çıkarıldığında oran yüzde 101,7 oldu.
Bu, belirli mal grupları hariç tutulduğunda ihracat tutarının ithalattan yüzde 1,7 daha yüksek olması demek. Ancak Türkiye’nin ekimde genel dış ticaret fazlası verdiği anlamına gelmiyor. Enerji ve altın kalemleri toplam ticaret hesabında yer almaya devam ettiği için aylık genel denge 6,7 milyar dolar açık gösteriyor.
Enerji ve altın hariç oranın yüzde 100’ü geçmesi, çekirdek dış ticaret dengesi açısından olumlu bir görünüm sunuyor. Bunun ne ölçüde kalıcı olduğunu anlamak için yalnız bir ayın sonucuna değil, sonraki aylardaki enerji faturası, altın ticareti ve ihracat siparişlerine de bakmak gerekiyor.
İlk 10 ayda dış ticaret açığı neden büyüdü?
Ekimdeki iyileşmeye karşın ocak-ekim dönemi verileri daha temkinli bir tablo ortaya koyuyor. İlk 10 ayda ihracat yüzde 5,5 artarak 236 milyar 837 milyon dolara, ithalat yüzde 5,1 yükselerek 314 milyar 503 milyon dolara ulaştı. İhracattaki büyüme oranı daha yüksek olmasına rağmen ithalatın başlangıç tutarı daha büyük olduğu için toplam açık yüzde 3,9 artışla 77 milyar 666 milyon dolar oldu.
Ocak-ekim döneminin karşılama oranı ise yüzde 75’ten yüzde 75,3’e yükseldi. Oranın iyileşmesiyle açığın artması çelişki değil: İhracatın ithalat içindeki payı küçük ölçüde yükselirken, toplam işlem hacminin büyümesi nedeniyle dolar cinsinden fark artabiliyor.
| Ocak-ekim dönemi | 2026 | Yıllık değişim |
|---|---|---|
| İhracat | 236,837 milyar $ | +%5,5 |
| İthalat | 314,503 milyar $ | +%5,1 |
| Dış ticaret açığı | 77,666 milyar $ | +%3,9 |
| Karşılama oranı | %75,3 | +0,3 puan |
İhracatta Almanya, ithalatta Çin ilk sırada
Ekimde Türkiye’nin en fazla mal sattığı ülke 2 milyar 74 milyon dolarla Almanya oldu. ABD’ye 1 milyar 862 milyon dolar, İngiltere’ye 1 milyar 379 milyon dolar, İtalya’ya 1 milyar 241 milyon dolar ve Irak’a 1 milyar 62 milyon dolarlık ihracat yapıldı. İlk beş ülkenin toplamı yaklaşık 7,62 milyar dolar; bu tutar aylık ihracatın yaklaşık yüzde 29,4’üne karşılık geliyor.
İthalatta ise Çin 4 milyar 414 milyon dolarla açık ara ilk sırada. Almanya 2 milyar 216 milyon dolar, ABD 1 milyar 767 milyon dolar, Hindistan 1 milyar 478 milyon dolar ve İtalya 1 milyar 323 milyon dolarla Çin’i izledi. Yalnızca Çin’den yapılan ithalat, ekim ayı toplam ithalatının yaklaşık yüzde 13,5’ini oluşturdu.
Ülke gruplarında AB-27’ye yapılan ihracat 10 milyar 399 milyon dolara ulaştı. Bu, toplam ihracatın yaklaşık yüzde 40,2’si. Böylece Avrupa Birliği, Türkiye’nin ihracatında en önemli bölgesel pazar olmayı sürdürdü. İthalatta Asya ülkeleri 9 milyar 767 milyon dolarla ilk sırada yer aldı.
Son 12 ayda dış ticaret açığı 95 milyar doları aştı
Kasım 2025-Ekim 2026 dönemini kapsayan yıllıklandırılmış hesapta ihracat 285 milyar 641 milyon dolar, ithalat 380 milyar 755 milyon dolar oldu. Yıllıklandırılmış dış ticaret açığı yüzde 4,5 artışla 95 milyar 113 milyon dolara yükseldi. Karşılama oranı bu dönemde yüzde 75 olarak hesaplandı.
Bu veri, ekimdeki 863 milyon dolarlık aylık iyileşmeyi daha geniş bağlama yerleştiriyor. Son 12 aylık birikimde açık hâlâ yüksek seviyede ve geçen yılın eş dönemine kıyasla büyümüş durumda. Ekim tek başına olumlu bir gelişme olsa da dış ticaret dengesinde kalıcı dönüşüm için birden fazla dönemde benzer ilerleme gerekiyor.
Dolar kurunun yükselmesi ihracatı nasıl etkiler?
Döviz kurundaki artış, dolar veya avro üzerinden satış yapan ihracatçıların gelirini TL’ye çevirdiğinde daha yüksek tutarla karşılaşmasını sağlayabilir. Ancak ithal ham madde kullanan üreticilerde maliyetler de artar. Dolayısıyla ekim ihracatındaki yüzde 8,1’lik yükselişi yalnız kur hareketiyle açıklamak mümkün değil. Dış talep, ürün fiyatları, sipariş miktarı ve üretim kapasitesi de önemli.
Ticaret Bakanlığının 3 Kasım 2026 saat 10.55’te yayımlanan Ekim Dış Ticaret Veri Bülteni’ndeki öncü tutarlar esas alındı. Bakanlık öncü verileri, daha sonra TÜİK ile birlikte yayımlanan ayrıntılı dış ticaret istatistiklerinde güncellenebiliyor. Güncel tablolar ve dönemsel bültenler Ticaret Bakanlığının dış ticaret istatistikleri bölümünden izlenebilir.
