Türkiye’de ekim enflasyonu piyasadaki tahminleri aştı. Türkiye İstatistik Kurumunun (TÜİK) 3 Kasım 2026 Salı günü saat 10.00’da açıkladığı verilere göre tüketici fiyatları ekimde bir önceki aya kıyasla yüzde 2,58 yükseldi. Yıllık enflasyon ise eylüldeki yüzde 29,73’ten yüzde 29,77’ye çıktı. Böylece yıllık TÜFE’de düşüş beklenen bir ayda sınırlı da olsa yeniden yükseliş yaşandı.
Açıklama öncesinde 29 banka ve aracı kurumla yapılan Matriks anketinde aylık enflasyonun medyan tahmini yüzde 2,40’tı. Gerçekleşme bu tahmini 0,18 puan aştı. Aynı ankette ortalama beklenti yüzde 2,33, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının ekim Piyasa Katılımcıları Anketinde ise cari ay beklentisi yüzde 2,11 olarak ölçülmüştü. TÜİK’in yüzde 2,58’lik rakamı bu iki tahminin de üzerinde geldi.
Ekim 2026 enflasyonunda öne çıkanlar
Enflasyon beklentinin ne kadar üzerinde geldi?
Farkın büyüklüğü hangi beklenti anketinin esas alındığına göre değişiyor. Matriks anketindeki yüzde 2,40’lık medyana göre sapma 0,18 puan, aynı anketin yüzde 2,33’lük ortalamasına göre 0,25 puan. TCMB anketindeki yüzde 2,11’lik tahminle karşılaştırıldığında fark 0,47 puana kadar çıkıyor.
| Gösterge | Aylık oran | Gerçekleşme farkı |
|---|---|---|
| TÜİK Ekim gerçekleşmesi | %2,58 | — |
| Matriks medyan tahmini | %2,40 | +0,18 puan |
| Matriks ortalama tahmini | %2,33 | +0,25 puan |
| TCMB katılımcı anketi | %2,11 | +0,47 puan |
| Eylül gerçekleşmesi | %1,84 | +0,74 puan |
Yıllık oran da yüzde 29,73’ten yüzde 29,77’ye çıkarak 0,04 puan arttı. Aylık enflasyonun geçen yılın aynı ayındaki yüzde 2,55’in biraz üzerinde gerçekleşmesi, yıllık oranın sınırlı şekilde yükselmesiyle uyumlu. Buna karşılık Ocak-Ekim döneminde birikimli fiyat artışı yüzde 27,52’ye ulaştı.
Ekimde enflasyonu en çok hangi harcamalar yükseltti?
Bu ay öne çıkan kalem gıda oldu. Gıda ve alkolsüz içecekler grubunda aylık fiyat artışı yüzde 3,50’ye ulaştı. Aynı grubun genel enflasyona katkısı 0,84 puan olarak hesaplandı. Başka bir ifadeyle aylık yüzde 2,58’lik TÜFE artışının yaklaşık üçte biri doğrudan gıda grubundan geldi.
Ulaştırma fiyatları yüzde 2,02 artarak genel endeksi 0,36 puan, konut, su, elektrik, gaz ve diğer yakıtlar grubu yüzde 2,84 artarak 0,34 puan yukarı taşıdı. Bu üç grubun toplam aylık katkısı 1,54 puan; tüm aylık enflasyonun yaklaşık yüzde 60’ı. Bu nedenle manşet verinin seyrini anlamak için yalnızca tek bir ürünün fiyatını izlemek yeterli değil.
| Harcama grubu | Ekim aylık değişim | TÜFE’ye katkı |
|---|---|---|
| Gıda ve alkolsüz içecekler | %3,50 | 0,84 puan |
| Ulaştırma | %2,02 | 0,36 puan |
| Konut ve ilgili giderler | %2,84 | 0,34 puan |
| Üç grubun toplamı | — | 1,54 puan |
Yıllık fiyat artışına bakıldığında konut ve ilgili giderlerde yüzde 40,24, ulaştırmada yüzde 36,39, gıda ve alkolsüz içeceklerde yüzde 27,73 artış kaydedildi. Özellikle düzenli kira, faturalar, ulaşım ve mutfak harcaması yapan hanelerde bu kalemlerin ağırlığı, kişisel enflasyon deneyiminin genel TÜFE oranından farklı hissedilmesine yol açabiliyor.
Enflasyon verisi alım gücünü nasıl etkiliyor?
TÜFE, farklı ürün ve hizmetlerden oluşan bir tüketim sepetinin ortalama fiyat değişimini ölçüyor. Ekimde yüzde 2,58 artış, aynı bileşimdeki 1.000 TL’lik varsayımsal bir sepetin fiyatının bir ay sonra 1.025,80 TL’ye yükselmesine karşılık gelir. Bu hesap tek bir hanenin gerçek market fişinin mutlaka bu oranda artacağını söylemez; TÜFE’nin ne ifade ettiğini somutlaştırır.
Yıllık enflasyonun yüzde 30 çevresinde seyretmesi, fiyatların geçen yıla göre hâlâ belirgin biçimde yüksek olduğunu gösteriyor. Yıllık artış hızının düşmesi veya yükselmesi ile raflardaki fiyatların genel olarak gerilemesi aynı şey değil.
Kasım kira artış oranı da belli oldu
Ekim TÜFE verisiyle birlikte 12 aylık ortalamalara göre tüketici fiyatı artışı yüzde 31,23 olarak açıklandı. Eylülde aynı gösterge yüzde 31,49’du. Kasımda yenilenecek ve ilgili yasal sınıra tabi kira sözleşmeleri için esas alınan gösterge, aylık yüzde 2,58 veya yıllık yüzde 29,77 değil; 12 aylık ortalama olan yüzde 31,23.
Kira artışının uygulanmasında sözleşmenin yenileme tarihi ve ilgili mevzuat belirleyici. Bu nedenle yeni oranı bütün kiracılar için aynı gün geçerli bir kira zammı olarak okumamak gerekiyor. Kasım kira artışı için farklı mevcut kira tutarlarına göre hesaplamaları ayrı bir rehberde ele alacağız.
Enflasyonun bundan sonraki seyri için ne izlenecek?
TÜİK’in özel kapsamlı B endeksi ekimde aylık yüzde 2,00, yıllık yüzde 28,46 arttı. Manşet enflasyonun üzerinde gerçekleşen gıda artışıyla bu çekirdek göstergenin farklı seyretmesi, fiyat baskısının gruplar arasında eşit dağılmadığını ortaya koyuyor. Önümüzdeki aylarda özellikle gıda ve enerji fiyatları, hizmetlerdeki fiyatlama davranışı ve kur hareketleri yıllık TÜFE’nin yönünü etkileyebilir.
3 Kasım’daki açıklama 2026’nın ilk on ayına ilişkin gerçekleşmeleri ortaya koyuyor; yıl sonu enflasyonu henüz belli değil. Kasım ve aralık verileri gelmeden ocakta uygulanacak maaş artışları için kesin enflasyon oranı açıklanmış gibi hesap yapmak doğru olmaz. TÜİK’in Ekim 2026 Tüketici Fiyat Endeksi bülteninde verinin bütün alt başlıkları ve resmî tabloları bulunuyor.
