Gram altın ile çeyrek altın arasındaki temel fark, içerdikleri saf altın miktarı, üretim biçimi ve alış-satış fiyatlarıdır. Gram altın genellikle 24 ayar külçe olarak satılırken, yaygın olarak kullanılan ziynet çeyrek altın Darphane tarafından 22 ayar ve 1,754 gram ağırlığında üretilir. Dolayısıyla bir çeyrek altın, bir gram altından daha fazla saf altın içerir; ancak fiyat farkı yalnızca ağırlıktan kaynaklanmaz.
Standart ziynet çeyrek altın 1,754 gram ve 22 ayardır; yaklaşık 1,608 gram saf altın içerir. Bir gramlık 995 milyem külçe ise yaklaşık 0,995 gram saf altın içerir. Karşılaştırmada ayar, alış-satış makası ve ürünün fiyat primi birlikte değerlendirilmelidir.
Gram altın ile çeyrek altının özellikleri
Gram altın denildiğinde iki farklı kavram karışabiliyor: piyasada gram başına açıklanan altın fiyatı ve kuyumcudan satın alınan bir gramlık fiziki külçe. Fiziki gram altınlarda 995 veya 999,9 milyem saflık görülebilir. Çeyrek altın ise belirli ağırlık ve ayarda basılan bir Darphane ürünüdür.
| Özellik | 1 gram fiziki külçe altın | Ziynet çeyrek altın |
|---|---|---|
| Toplam ağırlık | 1 gram | 1,754 gram |
| Saflık | Genellikle 995 veya 999,9 milyem | 916,6 milyem (22 ayar) |
| Saf altın içeriği | Yaklaşık 0,995 veya 0,9999 gram | Yaklaşık 1,608 gram |
| Üretim biçimi | Rafineri ürünü; üreticiye göre değişir | Darphane standardında ziynet altını |
| Yaygın kullanım | Birikim, hediye | Hediye, takı, birikim |
| Alış-satış farkı | Satıcıya ve ürüne göre değişir | Satıcıya, talebe ve ürüne göre değişir |
Not: Tablodaki gram altın, 1 gramlık fiziki külçeyi ifade eder. Ekranlarda görülen gram altın referans fiyatı, paketli fiziki ürünün satış fiyatıyla aynı olmak zorunda değildir.
Çeyrek altın kaç gram saf altın içerir?
Darphane standardına göre ziynet çeyrek altının nominal ağırlığı 1,754 gram, saflığı ise 916,6 milyemdir. Saf altın miktarı, toplam ağırlığın saflık oranıyla çarpılmasıyla bulunur.
1,754 × 0,9166 = 1,6077 gram
Yani bir ziynet çeyrek altındaki saf altın miktarı yaklaşık 1,608 gramdır. Bu değer, 995 milyem bir gramlık külçedeki 0,995 gram saf altından yaklaşık 0,613 gram daha fazladır.
Çeyrek altının toplam ağırlığını, doğrudan 24 ayar gram altın fiyatıyla çarpmak doğru bir karşılaştırma vermez. Önce saflık farkını hesaba katmak gerekir.
Darphane iki ayrı çeyreklik ürün tanımlar. Ziynet çeyrek 1,754 gram, çeyreklik altın sikke ise 1,804 gramdır. İkisi de 22 ayardır. Kuyumcuda fiyat karşılaştırırken hangi ürünün teklif edildiğini sormak önemlidir.
Çeyrek altın neden gram altından daha pahalı?
Bir çeyrek altının içinde bir gramlık külçeden daha fazla altın bulunur. Bu nedenle toplam satış fiyatının daha yüksek olması normaldir. Ancak tek belirleyici metal miktarı değildir. Darphane ürünü olarak oluşan fiyat primi, satış kanalındaki marj, fiziki ürünün dağıtımı ve dönemsel talep de satış fiyatına yansıyabilir.
Örneğin has altının gram fiyatı varsayımsal olarak 6.000 TL olsaydı, ziynet çeyreğin yalnızca yaklaşık 1,608 gramlık saf altın içeriğinin karşılığı 9.648 TL civarında olurdu. Kuyumcudaki gerçek satış fiyatı bundan farklı olabilir. Bu bir piyasa fiyatı veya güncel teklif değil, hesabın nasıl çalıştığını gösteren örnektir.
Birikim için gram altın mı, çeyrek altın mı?
Bu sorunun herkes için geçerli tek cevabı yok. Karar verirken altının türünden çok, ödediğiniz toplam fiyatı ve satış sırasında elinize geçecek tutarı karşılaştırmak daha sağlıklıdır.
Alış-satış makasına bakın
Aynı anda iki ayrı kuyumcudan ya da bankadan fiyat alıp yalnızca satış fiyatlarını karşılaştırmak yanıltabilir. Satın alma fiyatının yanında, aynı ürünün geri alış fiyatını da öğrenin. Alış-satış arasındaki fark, kısa süreli elde tutmada sonucu doğrudan etkiler.
Aynı saf altın miktarını karşılaştırın
Bir ziynet çeyrek altın ile bir gramlık külçe eşit miktarda altın değildir. Benzer altın miktarını karşılaştırmak için ziynet çeyreğin yaklaşık 1,608 gram has altın içerdiğini dikkate alın. 995 milyem gramlık külçeler açısından bu miktar yaklaşık 1,616 gramlık ürüne denk gelir.
Bozdurma koşullarını sorun
Ürünün ambalajı, üreticisi, kulplu olup olmaması ve satıcının geri alış politikası fiyatı etkileyebilir. Kulpun ağırlığı ve değeri, Darphane’nin standart ziynet çeyrek ağırlığıyla karıştırılmamalıdır.
“Bugün çeyrek altın kaç TL?” sorusuna tek rakamla karar vermeyin. Alış ve satış fiyatını, ürünün ziynet mi sikke mi olduğunu ve geri alış koşullarını aynı satıcıdan teyit edin.
Gram altın ile çeyrek altın aynı oranda mı yükselir?
Her ikisinin değerinde altının uluslararası fiyatı ve döviz kuru önemli rol oynar. Ancak perakende satış fiyatları birebir aynı oranda değişmeyebilir. Çeyrek altında fiziki ürün talebi ve fiyat primi, gram külçede ise saflık, marka ve satıcı marjı farklılaşabilir. Bu nedenle iki ürün arasındaki fiyat oranı zaman içinde sabit kalmaz.
Hangisini seçerken neye bakılmalı?
Düzenli küçük tutarlı birikim yapanlar için gramlık külçeler parçalı alım imkânı sunabilir. Çeyrek altın ise düğün ve hediyeleşme amacıyla yaygın kullanılan standart bir üründür. Birikim amacı öne çıkıyorsa karşılaştırmanın merkezine ürünün adı değil, gram başına saf altın maliyeti ve geri satışta oluşacak kayıp konulmalıdır.
Güncel değerleri incelerken altın fiyatları bölümündeki ilgili ürünlerin alış ve satış rakamlarını karşılaştırabilirsiniz.
Çeyrek altının standart ağırlığı ve ayarı Darphane’nin Cumhuriyet altınları üretim tablosuyla; rafineri altınlarında kullanılan 995 ve 999,9 saflık değerleri Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın ilgili listeleriyle kontrol edilmiştir. Fiyat örneği yalnızca hesaplamayı açıklamak içindir. Metindeki gramajlar ürün standardıdır, canlı fiyat değildir.
Resmî kaynak: Darphane – Cumhuriyet Altını Üretimi.
