Genel Sağlık Sigortası (GSS) prim borçları için yeni bir yasal düzenleme hazırlığı gündemde. AK Parti milletvekillerinin üzerinde çalıştığı torba kanun teklifinde, 1 Ocak 2017 tarihinden önceki dönemlere ait ödenmemiş GSS primleriyle bunlara bağlı gecikme cezası ve zamlarının tahsilinden vazgeçilmesi öngörülüyor. Hazırlığın yaklaşık 1 milyon kişiyi ilgilendirebileceği belirtiliyor. Ancak 2 Kasım 2026 itibarıyla söz konusu düzenleme yürürlüğe girmiş değil.
Teklifin bu hafta cuma gününe yetişmesi veya gelecek hafta TBMM Başkanlığına sunulması bekleniyor. Bu takvim kesinleşmiş bir Meclis görüşme tarihi değil. Kanun metni kamuoyuna açık biçimde sunulduğunda kapsam, istisnalar ve yürürlük hükümleri de netleşecek.
GSS prim borcu affı kimleri kapsayacak?
Hazırlığın odağında, geçmişte başka bir sosyal güvencesi bulunmadığı için GSS kapsamında prim ödeme yükümlülüğü doğan ve 2017 öncesinden borcu kalan kişiler var. Yaklaşık 1 milyon kişinin etkilenebileceğine yönelik sayı, düzenlemeye ilişkin hazırlık haberlerinde belirtilen tahmin; kesin hak sahibi sayısı değil.
Öngörülen tarih sınırı belirleyici: 31 Aralık 2016 ve önceki dönemlerde doğmuş, hâlâ tahsil edilmemiş primler kapsama girebilecek. 1 Ocak 2017 ve sonrasında oluşan GSS borçları için aynı taslak kapsamında genel bir silme öngörülmüyor.
| Borç dönemi | Beklenen kapsam |
|---|---|
| 31 Aralık 2016 ve öncesi | Ödenmemiş GSS primleri ve bağlı gecikme alacakları için tahsilattan vazgeçilmesi planlanıyor |
| 1 Ocak 2017 ve sonrası | Duyurulan tarih sınırının dışında |
| Önceden ödenmiş primler | Otomatik iade öngörüldüğü doğrulanmış değil |
| Bağ-Kur veya başka SGK borçları | Genel bir af kapsamında oldukları yönünde açıklama yok |
Gecikme zammı ve cezalar da silinecek mi?
Hazırlık aşamasındaki düzenlemede yalnızca ana GSS prim borcu değil, bu borca bağlı gecikme cezası, gecikme zammı ve diğer ferî alacakların da tahsilinden vazgeçilmesi öngörülüyor. Böylece eski borcun yalnız prim tutarının silinip ceza kalemlerinin hesapta bırakılması yerine ilgili döneme bağlı alacakların birlikte ele alınması hedefleniyor.
Ancak bu açıklama, geçmişte ödenmiş GSS primlerinin geri verileceği anlamına gelmiyor. Ödeme iadesi, mahsup veya farklı istisnalara ilişkin kesin hüküm için Meclise sunulacak teklifin tam metni ve kabul edilen kanun esas alınmalı.
10 yıllık zamanaşımı düzenlemede nasıl ele alınıyor?
Haber akışında borçların silinmesi için 10 yıllık sürenin esas alınacağı belirtiliyor. Burada önemli ayrım, zamanaşımına ilişkin genel kurallar ile belirli dönemlerin tahsilinden kanunla vazgeçilmesi arasındaki fark. Kamu alacaklarının başlangıç ve kesilme koşulları her borçta aynı şekilde sonuç doğurmayabileceğinden, bütün GSS borçlarının yalnız yaşı nedeniyle kendiliğinden silindiği sonucu çıkarılmamalı.
Düzenleme yasalaştığında hangi borç kayıtlarının terkin edileceği ve SGK sistemine ne zaman yansıyacağı, yayımlanacak uygulama hükümleriyle belli olacak.
GSS prim borcu e-Devlet’ten nasıl sorgulanır?
Borcunun hangi döneme ait olduğunu öğrenmek isteyenler, e-Devlet’te SGK’nin GSS tescil ve prim borcu sorgulama hizmetinden yararlanabilir. Bu aşamada en önemli bilgi, borcun toplamından önce hangi aylara ve yıllara ait olduğudur. Düzenleme yürürlüğe girerse daha sonra aynı kayıt üzerinden değişiklik kontrol edilebilir.
İşlem adımları
- e-Devlet’e güvenli biçimde giriş yapın.
- Arama alanına “GSS Tescil ve Prim Borcu Sorgulama” yazın.
- SGK hizmetinde borcun bulunduğu dönemi ve görünen tutarı kontrol edin.
- Kanun yayımlanmadan borcun silindiği varsayımıyla ödeme veya itiraz kararını yalnız haber başlığına göre vermeyin.
İşlemler için resmî e-Devlet Kapısı kullanılabilir. SMS veya sosyal medya bağlantılarından yönlendirilen sahte ödeme sayfalarına kişisel bilgi girilmemeli.
GSS borçları ne zaman silinecek?
Teklifin önümüzdeki günlerde Meclise sunulması bekleniyor. Sunulduktan sonra ilgili komisyonlarda görüşülmesi, Genel Kurulda kabul edilmesi ve Resmî Gazete’de yayımlanması gerekiyor. Bu aşamaların tamamlanacağı tarihe ilişkin kesin bir takvim bulunmuyor.
Son günlerde kamuoyuna yansıyan haberlerde torba kanunun madde sayısı hakkında farklı bilgiler yer alıyor. Bu nedenle kesinleşmemiş madde sayısından çok doğrudan GSS maddesinin kapsamı ve yürürlük tarihi izlenmeli. Kanun tekliflerinin resmî durumu TBMM kanun teklifleri sayfasından kontrol edilebilir.
GSS prim borcu bulunanların şu aşamada izlemesi gereken konu, teklif metninin Meclise sunulması ve hangi dönem borçlarının kesin olarak kapsama alındığının açıklanması. Bugünkü haber, yürürlüğe girmiş bir af kararını değil, yasama hazırlığını anlatıyor.
